تاریخنامه

عریف

    می خواهیم  به دوران ابتدائی برگردیم. دورانی که همه خاطراتی -چه تلخ و چه شیرین- از آن دوران در حافظه ها به یادگار دارند...


    حتما خاطرتان هست که اول سال تحصیلی فردی را به عنوان نماینده کلاس معرفی می کردند.  ملاک تعیین این فرد  متعدد بود: به عنوان مثال؛ دانش آموزی که از نظر درسی برتر از دانش آموزان دیگر بود یا در مورد پسرها دانش آموزی که قوی تر بود یا دانش آموزی که قدرت بیان بهتری داشت و ...

    بگذریم از اینکه عده ای به دلیل رفاقت و دوستی که با نماینده کلاس داشتند می توانستند از این فرصت (سوء) استفاده کنند و در صورت شیطنت بدون اینکه اسمشان روی تخته سیاه درج شود از مخمصه جان سالم به در  ببرند!.فکر می کنید این فرد را با چه عنوانی می شناختند؟ درسته، مبصر کلاس. همان فردی که در صورت بی نظمی و شیطنت اسامی را روی تخته سیاه می نوشت و در صورت ادامه دادن، چندین ضربدر نیز جلوی اسامی می گذاشت تا نشان دهد که این فرد واقعا غیر قابل تحمل بوده است! بگذریم اگر مبصر کلاس با فردی مشکل شخصی داشت و اگر شلوغ میکرد...!

   این عنوان در تاریخ آموزش و پرورش اسلامی نیز وجود داشت. عریف (مبصر) از بین دانش آموزانی انتخاب می شد که شایستگی لازم را برای نظارت بر کلاس دارا بود. به دلیل اهمیت این منصب، در منابع وی را به عنوان معاون مدرس نیز معرفی می کنند که البته تا حدودی مبالغه است. نکته جالب اینکه عریف(مبصر) حقوق و مقرری نیز دریافت می کرد و مقرری وی از دانش آموزان عادی بیشتر بود. مهمترین وظایف این فرد  عبارت بود از:

1- مسئول برقراری نظم و انضباط در کلاس بود.

2- دانش آموزان را بر اساس رتبه آنان در کلاس می نشاند.

3-  افرادی  که هنگام تدریس مدرس چرت می زدند را بیدار می کرد.

4- افراد را از کوتاهی در انجام تکالیف و مسئولیتشان باز می داشت.

5- حضور و غیاب دانش آموزان را کنترل می کرد.

 

Makdisi, The rise of colleges, p 220.

   + محمدجعفر اشکواری ; ٦:٥٦ ‎ب.ظ ; دوشنبه ۳۱ خرداد ۱۳۸٩
comment نظرات ()
BlogLike textcolor="#333333" linkcolor="#2f57a2" backgroundcolor="#ffffff">