تاریخنامه

مدرسه باباقاسم (امامیه)

یکی از قدیمی ترین مدارس شهر اصفهان مدرسه «امامیه» است که در اصل نام آن «باباقاسم» بوده و بعدها به «امامی» و «امامیه» نیز خوانده شده است و اکنون آن را با نام «مدرسه امامیه» می شناسند. باباقاسم از عرفای نیمه اول قرن هشتم هجری بود که در سال 740 هجری درگذشت. یک سال بعد از وفات باباقاسم (741 هجری) یکی از مریدانش گنبدی را بر مزار وی ساخت که به آرامگاه باباقاسم مشهور شد و از آن مکان به عنوان محل تدریس استفاده می شد. زمانی که مدرسه ای در جوار این آرامگاه ساخته شد، محل درس نیز به آنجا انتقال یافت و نام باباقاسم نیز به مدرسه منتقل شد. تاریخ ساخت مدرسه را بین سال های 745 تا 755 هجری می دانند. علت اختلاف نظر در این است که رقم یکان و صدگان سال ساخت بنا که بر روی کتیبه ای نوشته شده خواناست، اما رقم دهگان آن از بین رفته است.


به هرحال این مدرسه از آثار معماری دوره ایلخانی در ایران است، پلانی مستطیل شکل دارد و 4 ایوانی اجرا شده است. در ایوان جنوبی، شبستانی گنبددار وجود دارد که تمام خصوصیات یک مسجد را نیز دارد. این بنا دارای دو طبقه است که حجره های فوقانی و تحتانی دور تا دور صحن را در بر گرفته است. تزئینات بنا شامل کاشی کاری های رنگارنگ، مقرنس و کتیبه است. رنگ لاجوردی که نمادی است از تزئینات دوره ایلخانان مغول در این بنا چشم نواز است. کتیبه های بنا به خط کوفی و با احادیثی از پیامبر (ص) مزین شده است.

محراب مدرسه امامیه از زیباترین بخش های آن به شمار می رفت که اکنون در موزه متروپولیتن نگهداری می شود! این محراب با نقوش گیاهی، هندسی و به خط نسخ (در قاب محراب) و کوفی تزئینی (در قوس جناغی محراب) مزین شده است. در این تزئینات رنگ های سفید و آبی فیروزه ای زرد طلایی و سبز کم رنگ بر زمینه ای فیروزه ای به کار گرفته شده است.

آیات 18 تا 22 سوره «توبه» در قاب محراب با خط نسخ زیبا بکار رفته است: «إِنَّمَا یَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللّهِ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلاَةَ وَآتَى الزَّکَاةَ وَلَمْ یَخْشَ إِلاَّ اللّهَ فَعَسَى أُوْلَئِکَ أَن یَکُونُواْ مِنَ الْمُهْتَدِینَ﴿۱۸﴾أَجَعَلْتُمْ سِقَایَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ کَمَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْیَوْمِ الآخِرِ وَجَاهَدَ فِی سَبِیلِ اللّهِ لاَ یَسْتَوُونَ عِندَ اللّهِ وَاللّهُ لاَ یَهْدِی الْقَوْمَ الظَّالِمِینَ﴿۱۹﴾لَّذِینَ آمَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَاهَدُواْ فِی سَبِیلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللّهِ وَأُوْلَئِکَ هُمُ الْفَائِزُونَ﴿۲۰﴾یُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُم بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَجَنَّاتٍ لَّهُمْ فِیهَا نَعِیمٌ مُّقِیمٌ﴿۲۱﴾خَالِدِینَ فِیهَا أَبَدًا إِنَّ اللّهَ عِندَهُ أَجْرٌ عَظِیمٌ﴿۲۲﴾

در لینک زیر می توانید تصویر را با کیفیت بیشتر ببینید:

http://www.metmuseum.org/collection/the-collection-online/search/449537

در این لینک نیز مطالبی درباره این که چگونه این محراب سر از موزه متروپولیتن در آورده است مطالبی وجود دارد:

http://esfahanefarda.com/index.aspx/n/7548

   + محمدجعفر اشکواری ; ۱۱:٤٥ ‎ق.ظ ; جمعه ۱٤ آذر ۱۳٩۳
comment نظرات ()
BlogLike textcolor="#333333" linkcolor="#2f57a2" backgroundcolor="#ffffff">