تاریخنامه

آخرین دفاعیه!

سال گذشته بخش هایی از جلسه محاکمه خسرو گلسرخی از تلویزیون پخش شد. وی و همفکرانش در یک دادگاه نظامی در سال 1352 محاکمه و در نهایت تیرباران شدند. ظاهراً این محاکمه در آن زمان از تلویزیون به صورت مستقیم پخش شده بود.


آخرین دفاعیات گلسرخی بسیار جالب و آموزنده بود. وی نه تنها به دفاع از خود نپرداخت، بلکه با بیان مطالبی، دادگاه را به چالش کشید و با حرف هایش نکات آموزنده ای را برای نسل های بعد از خود به یادگار گذاشت.

آخرین دفاعیات افراد بزرگ در طول تاریخ پندآموز است. آنها با فرصت اندکی که در اختیار دارند، درس های مهمی را به بشریت می آموزند.

یکی از این افراد، عمیدالملک کُندری (متوفی، 456ق.) وزیر طغرل سلجوقی است. با مرگ طغرل سلجوقی در سال 455ق. و جلوس الب ارسلان، عمیدالملک کندری نیز از کار برکنار شد. به جای وی، خواجه نظام الملک به عنوان وزیر سلجوقیان معرفی شد. به دستور وزیر جدید، عمیدالملک را دستگیر و روانه زندان کردند. اگرچه دادگاهی برای وی برگزار نشد، اما از طرف سلطان سلجوقی و با توطئه های خواجه، عمیدالملک را به قتل رساندند. آخرین دفاعیه عمیدالملک که در منابع مختلف ذکر شده نیز جالب و پندآموز است.

1. «[خواجه] چون وزیر شد در قتل عمیدالملک سعی کرد و عمیدالملک مردی پیرِ فاضلِ نیکو اعتقاد بود. چون او را بر سر پای نشاندند که بکشتندی، پیغامی فرستاد پیش سلطان الب ارسلان و گفت: او را بگویید که من دنیا و آخرت هر دو از تو و عمِّ تو یافتم، زیرا که عمِّ تو همه جهان زیر قلم من کرد و بر همه جهان حاکم بودم و از آنِ من بود و تو مرا سعادت شهادت بخشیدی و از این جهان شهید می روم. سخنی درشت بود و در دل الب ارسلان کار کرد. خواست که او را نکشد، نظام الملک نگذاشت. دیگرباره پیغام فرستاد به نظام الملک و گفت: او را بگویید که بد کردی در کشتن من، سعی کردن که قتل وزیران سنتی شود و اول ترا بکشد و هر هفته وزیری کشته شود».

(مجمع الانساب، ص 101)

2. «شنیدم که چون کُشنده در پیش او شد، مهلت خواست و وضو ساخت و دو رکعت نماز گزارد و او را سوگند داد که چون فرمان پادشاه بجا آری، از من پیغامی بسلطان گزاری و یکی بخواجه. سلطان را بگوی: اینت خجسته خدمتی که بر من خدمت شما بود، عمَّت این جهان بمن داد تا بر آن حکم کردم و تو آن جهانم دادی و شهادتم روزی کردی، پس از خدمت شما دنیا و آخرت یافتم، و وزیر را بگوی: که بد بدعتی و زشت قاعدتی در جهان آوردی بوزیر کُشتن، اَرجو که این سنت در حق خویشتن و اعقاب باز بینی».

(راحه الصدور و آیه السرور، ص 118-117).

   + محمدجعفر اشکواری ; ٩:٥٥ ‎ق.ظ ; چهارشنبه ٢٧ بهمن ۱۳۸٩
comment نظرات ()
BlogLike textcolor="#333333" linkcolor="#2f57a2" backgroundcolor="#ffffff">